Bệnh võng mạc tiểu đường: Triệu chứng và lịch khám mắt định kỳ

Bệnh võng mạc tiểu đường là tình trạng tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc do đường huyết cao kéo dài, có thể dẫn đến suy giảm thị lực hoặc mù lòa vĩnh viễn nếu không được phát hiện sớm. Để bảo vệ đôi mắt, người bệnh tiểu đường cần chủ động đi khám mắt chuyên khoa định kỳ ít nhất mỗi năm một lần thay vì đợi đến khi có triệu chứng mờ mắt mới đi khám.

Bệnh võng mạc tiểu đường là gì?

Võng mạc là lớp màng mỏng nằm ở phía sau mắt, đóng vai trò như một cuộn phim ghi lại hình ảnh để truyền tín hiệu lên não. Khi lượng đường trong máu tăng cao liên tục, các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng võng mạc sẽ bị tổn thương, tắc nghẽn hoặc rò rỉ dịch. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực ở người trong độ tuổi lao động.

Các giai đoạn của bệnh võng mạc tiểu đường

• Giai đoạn không tăng sinh (sớm): Các mạch máu nhỏ ở võng mạc bị phình lên (vi phình mạch), có thể rò rỉ dịch hoặc máu gây sưng nề nhẹ. Ở giai đoạn này, người bệnh thường chưa cảm thấy bất kỳ triệu chứng hay thay đổi nào về thị lực.

• Giai đoạn tăng sinh (muộn): Do nhiều mạch máu cũ bị tắc nghẽn, cơ thể tự kích thích mọc ra các mạch máu mới để thay thế. Tuy nhiên, các mạch máu mới này rất yếu, dễ bị vỡ gây xuất huyết dịch kính, tạo sẹo và có thể dẫn đến bong võng mạc, gây mù lòa.

Triệu chứng cảnh báo tổn thương võng mạc

• Nhìn mờ đột ngột hoặc mờ từ từ, hình ảnh thu nhận được bị biến dạng, méo mó.

• Thấy các đốm đen hoặc sợi đen như mạng nhện bay lơ lửng trước mắt (hiện tượng ruồi bay).

• Khó khăn khi nhìn vào ban đêm, trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc khả năng phân biệt màu sắc bị giảm sút.

Lịch khám mắt định kỳ theo khuyến cáo ADA

Đối với người tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2

Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), người tiểu đường tuýp 2 cần đi khám mắt chuyên khoa (khám giãn đồng tử) ngay tại thời điểm chẩn đoán bệnh. Đối với người tiểu đường tuýp 1, nên thực hiện lần khám mắt đầu tiên trong vòng 5 năm kể từ khi phát hiện bệnh. Sau đó, cả hai nhóm đều cần duy trì khám mắt định kỳ ít nhất mỗi năm một lần để phát hiện sớm các tổn thương âm thầm.

Cách bảo vệ thị lực cho người tiểu đường

• Kiểm soát tốt đường huyết: Giữ chỉ số HbA1c ổn định theo mục tiêu cá nhân do bác sĩ điều trị đặt ra để ngăn ngừa tổn thương mạch máu mắt.

• Ổn định huyết áp và mỡ máu: Huyết áp cao và mỡ máu cao làm tăng áp lực lên các mạch máu nhỏ ở mắt, khiến chúng dễ bị rò rỉ và tổn thương hơn.

FAQ: Người tiểu đường nên khám mắt bao lâu một lần?

Người bệnh tiểu đường nên đi khám mắt định kỳ ít nhất 1 lần mỗi năm. Nếu đã có tổn thương võng mạc hoặc đang mang thai, bác sĩ có thể chỉ định lịch khám dày hơn (khoảng 3 đến 6 tháng một lần). Lưu ý: Các thông tin trên đây mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa mắt để được tư vấn cụ thể.